Jaśliski Park Krajobrazowy

... i przytaknął z niemiecka: "Ja, ślisko!"

Z rozległego obszaru ciągnącego się od Przełomu Dunaju pod Bratysławą po Przełom Żelaznej Bramy na pograniczu Rumuni i Jugosławii polecamy Państwu atrakcję z Polskiej części Euroregionu Karpat. Zapraszamy do odwiedzenia powołanego w 1992 roku Jaśliskiego Parku Krajobrazowego. Znajduje się on we wschodniej części Beskidu Niskiego nieopodal przejścia granicznego w Barwinku. Jest to najsłabiej spenetrowany turystycznie fragment polskich Karpat. Park chroni na powrót zdziczałą przyrodę powstałą w skutek wysiedlenia ludności łemkowskiej. Głównym jego zadaniem jest ochrona źródliskowego obszaru dwóch ważnych rzek Beskidu Niskiego: Wisłoka i Jasiołki (Rezerwat Przyrody Źródliska Jasiołki oraz Rezerwat Przyrody Przełom Jasiołki) . Ponad połowa powierzchni Parku pokryta jest lasami, głównie buczyną karpacką. Ponadto znajduje się tu naturalne stanowisko cisa pospolitego (Rezerwat Przyrody Wadernik) oraz modrzewia polskiego (Rezerwat Przyrody Modrzyna). Najwyższe wzniesienia to: Piotruś (727 m. n.p.m.), Kamień (863 m. n.p.m. Rezerwat Przyrody Kamień nad Jaśliskami), Tokarnia (695 m. n.p.m.), Kanasiówka (823 m. n.p.m., z jej stoków wypływa Jasiołka i Wisłok). Charakterystycznym elementem parku są zespoły łąkowo-pastwiskowe nie istniejących dziś wsi: Jasiel, Czeremcha, Lipowiec, Wilsznia, Smereczne.

                Warta polecenia jest również rozpoczynająca się we wsi Szklary a biegnąca do Jaślisk 2,5 km Ścieżka historyczno-krajobrazowa "Na węgierskim trakcie". Na trasie prócz pięknej panoramy, podziwiać możemy kapliczkę z cudownym źródełkiem, małomiasteczkową zabudowę Jaślisk oraz kościół w którego wnętrzu kryje się obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem ( zwanej "Jaśliską ") datowany na 1634 rok. W 1997 roku Papież Jan Paweł II podczas pielgrzymki do Krosna koronował cudami słynący wizerunek.

                 Same Jaśliska niegdyś miasteczko ( w 1934 roku utraciło prawa miejskie), lokowane przez Kazimierza Wielkiego w 1366 roku, było ważnym ośrodkiem na trakcie handlowym prowadzącym na Węgry. Na sejmie w Radomiu uchwalono, że tylko kupcy węgierscy mogą przywozić wino do Rzeczpospolitej. Podobnie jak to było w Krośnie, również Jaśliska (od 1559 roku) posiadały przywilej składowania wina. Wszyscy kupcy węgierscy wiozący beczki z winem zmuszeni byli składować je na pewien czas w piwnicach na terenie Jaślisk. Z tamtej "winnej" epoki pozostały jedynie kamienne piwnice pod starymi drewnianymi domami i nowym obiektem wzniesionym w miejscu dawnego ratusza. Od każdej beczki wina kupcy płacili tzw. składowe, które przeznaczano na różne cele, m.in. na naprawę murów miejskich. Pierwotnie Jaśliska nosiły nazwę Hohenstath (Wysokie Miasto). W 1434 roku Władysław Jagiełło nadał je, już pod obecną nazwą rzymskokatolickim biskupom przemyskim. Warto przytoczyć zabawne podanie o pochodzeniu nazwy Jaślisk. Ponoć zasadźca przyjechał tu po raz pierwszy zimą i zsiadając z konia poślizgnął się. Na ostrzeżenie towarzyszących mu ludzi, że jest ślisko, przytaknął z niemiecka: "Ja, ślisko!"
                Koniecznie należy zwiedzić XVI w. piwnice do przechowywania wina do dziś zachowane pod posesjami przy rynku. Ponadto warto zobaczyć liczne kapliczki, drewniane domy mieszczańskie oraz resztki murów miejskich. Mury obronne z trzema bramami wzniesiono w XVI wieku. Dzięki tym fortyfikacją w 1657 roku Jaśliska obroniły się przed siedmiogrodzkimi wojskami Rakoczego, które spustoszyły wówczas całą południową Polskę.

Jak dojechać?

      Jadąc z głębi kraju musimy kierować się na Rzeszów następnie na Krosno i Barwinek drogą międzynarodową E371, 7 km przed przejściem granicznym w Barwinku, w Tylawie skręcamy w lewo na Cisną . Po ok.9 km znajdziemy się w Posadzie Jaśliska gdzie skręcamy w prawo podjeżdżając w okolice kościoła. Jadąc z Bieszczad, w Cisnej kierujemy się za znakami na Duklę (897).
Pociągiem dojechać możemy do Krosna . Tam przesiąść się w PKS do Jaślisk lub do Moszczańca (przez Jaśliska, nie przez Komańczę). Przystanek PKS w Jaśliskach znajduje się obok kościoła.

Gdzie przenocować?

       Oprócz pół biwakowych i kwater prywatnych dla większych grup istnieje możliwość zatrzymania się na nocleg w „Zaścianku” , który posiada 5 pokoi (3- pokoje dwuosobowe 2- pokoje wieloosobowe (12 os.) Znajduje się tam świetlica, telewizor, osobna łazienka i prysznice grupowe oraz kuchnia z pełnym wyposażeniem dla dyspozycji gości.