Turystyka konna, to w ostatnich latach jedna z najbardziej dynamicznie rozwijających się gałęzi turystyki. Trudno się temu dziwić, bowiem wrażenia, jakich dostarcza zwiedzanie uroczych zakątków z perspektywy końskiego grzbietu, nie mają sobie równych. Niewątpliwie do takich szczególnych miejsc należy województwo podkarpackie, które za sprawą różnorodnych form terenu, pełnego uroku świata przyrody oraz historycznych miejsc, nierzadko owianych mgiełką tajemnicy, dostarcza niezapomnianych wrażeń. Istnieją tu warunki do uprawiania niemalże każdej formy turystyki, a w szczególności tej coraz bardziej popularnej - turystyki konnej.
Podkarpackie zachęca do przyjazdu nie tylko bogactwem natury, ale także szeroką ofertą, dostosowaną do potrzeb wszystkich turystów. Ośrodków turystyki konnej jest tu ponad sto, a znaleźć w nich można wszystko, co w konnej przygodzie najlepsze. Bogactwo i różnorodność oferty podkarpackiego związanej z turystyka konną nie są przypadkowe, bowiem tu właśnie znajdują się cenione ośrodki hodowlane, z których konie wędrują w najodleglejsze zakątki.
Konna przygoda na Podkarpaciu, to bowiem przede wszystkim jedyna w swoim rodzaju, niezapomniana atmosfera radość korzystania z gościnności ludzi wyjątkowych. Wielu propagatorów turystyki konnej w Bieszczadach czy Beskidzie Niskim niegdyś zdecydowało się porzucić wielkomiejskie życie i osiąść w tych surowych górach, dla ich wyzwalającego Piękna. Odkrywają Je wciąż na nowo z końskiego grzbietu i pragną się Nim podzielić ze swymi gośćmi. Przecież – „nie ma życia, jak na połoninie”.
Zapraszamy więc do poznania bogactwa i różnorodności konnej oferty województwa podkarpackiego.

HODOWLA
Hodowla koni w województwie podkarpackim to w pierwszej kolejności konie huculskie. Są one idealne dla dzieci, młodzieży i dorosłych, pod wierzch i do zaprzęgu, do rekreacji i do sportu, do rajdów konnych i do hipoterapii.
Na terenie podkarpackiego znajduje się kilka ośrodków, zaliczanych do grona liderów hodowli konia huculskiego oraz wiele prywatnych stadnin preferujących konie tej rasy. Wiodącymi są Zakład Doświadczalny Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego Odrzechowa Sp. z o.o. oraz Zachowawcza Hodowla Konia Huculskiego Bieszczadzkiego Parku Narodowego w Wołosatem.
W podkarpackich hodowlach znaleźć można także wiele innych ras – od popularnych koników polskich i koni małopolskich przez konie hanowerskie i westfalskie po konie pełnej krwi angielskiej i czystej krwi arabskiej. Ponadto liczne rasy kuców, a ostatnio także idealne do jazdy w stylu west – konie rasy quarter horse.
Wiele hodowli prowadzi sprzedaż koni – najczęściej są to niedrogie konie pod rekreację (dominują hucuły oraz koniki polskie i konie małopolskie), choć nie brak i sportowych, wycenianych na dziesiątki i setki tysięcy euro.

JAZDA KONNA W BIESZCZADZKIM PARK NARODOWY
Do czołowych atrakcji województwa należy Bieszczadzki Park Narodowy - na jego terenie znajdują się także unikatowe w skali Polski łąki pasm górskich – połoniny, stanowiące wizytówkę regionu, zaliczane do najpiękniejszych miejsc na ziemi. Poznawanie niezrównanych walorów przyrodniczych i krajobrazowych Bieszczadzkiego Parku Narodowego w siodle uznawane jest więc za ukoronowanie konnej przygody w województwie podkarpackim.
Do tej formy turystyki sam park jest odpowiednio przygotowany, co więcej, jako jedyny z górskich parków narodowych w Polsce, szczególnie propaguje turystykę konną. We współpracy z PTTK powstały specjalnie wyznaczone szlaki konne, o łącznej długości 142 km. Można z nich korzystać fragmentarycznie bądź przejechać całość, planując kilkudniowe wyprawy, prowadzone przez licencjonowanych przewodników. Odpoczynek jeźdźcom i koniom gwarantują specjalnie przygotowane stanice, usytuowane wzdłuż tras.

HIPOTERAPIA
Podkarpackie jest szczególnie predestynowane do rozwoju hipoterapii – tak ze względu na dostępność koni huculskich, których cechy idealnie odpowiadają jej potrzebom, jak i dzięki wyjątkowo bogatemu środowisku przyrodniczemu, doskonale uzupełniającemu zbawienny wpływ kontaktu z koniem. Podkarpackie ośrodki hipoterapii bazują na szerokim rozumieniu terapeutycznego oddziaływania konia – kładą nacisk nie tylko na jazdę konną, ale i sam kontakt z inteligentnym i przyjaznym zwierzęciem. Zajęcia hipoterapeutyczne prowadzą wykwalifikowani instruktorzy, nierzadko posiadający także wykształcenie pedagogiczne czy psychologiczne.

STYLE JAZDY
Istnieją dwa podstawowe style jazdy konnej: styl klasyczny (angielski) i styl west (western). Każdy z nich ma swoich gorących zwolenników oraz zagorzałych przeciwników, ale najważniejsze, że na terenie podkarpackiego znaleźć można ciekawe oferty wypoczynku w siodle w obu stylach.
Większość ośrodków oferuje konie przygotowane do stylu klasycznego (angielskiego), a więc jazdy konnej opartej na długiej tradycji, dla jednych pięknej i dostojnej, dla innych zbyt sztywnej i sztucznej.
Wśród zwolenników tej ostatniej tezy coraz większą popularność zyskuje jazda w stylu west, alternatywnym nie tylko z racji odmiennego sposobu jazdy i powodowania koniem. Ośrodków specjalizujących się w stylu west przybywa – do najbardziej znanych należą Janiowe Wzgórze w Rzeszowie czy Ranczo Cis w Weryni. Szczególnie bogato styl ten jest reprezentowany w Bieszczadach, oferujących wszak najbardziej rozległe tereny jeździeckie. Propaguje go zwłaszcza Bieszczadzki Klub Górskiej Turystyki Jeździeckiej, kierowany przez Pana Ryszarda Krzeszewskiego, znanego powszechnie jako „Prezes”.
Styl west, to elegancja niedbała i nonszalancka, styl klasyczny to sport wysublimowany i szykowny. Liczba ośrodków jeździeckich preferujących ten ostatni przekracza na Podkarpaciu setkę.

RAJDY KONNE
Długie konne wędrówki wpisane były w dzieje ludzkości niemal od zawsze, lecz nadanie im formy zorganizowanych zawodów sportowych (dyscypliny jeździeckiej) ma stosunkowo niedawną metrykę. Podstawowa zasada długodystansowego konnego rajdu sportowego jest jedna – pokonanie określonego dystansu w jak najkrótszym czasie, przy zapewnieniu pełnej opieki weterynaryjnej wierzchowca. Stosowanie tzw. bramek weterynaryjnych eliminuje bowiem ryzyko nadwyerężenia zdrowia konia.
Na terenie województwa podkarpackiego organizowane są Ogólnopolskie Oficjalne Zawody w Długodystansowych Rajdach Konnych w Zabajce koło Głogowa Małopolskiego (start i meta w Ośrodku Jeździeckim Zabajka). W kalendarz stałych imprez wpisze się najpewniej także nowa inicjatywa- Bieszczadzki Długodystansowy Rajd Konny, organizowany dwa razy w roku, w maju i październiku. Jako, iż jest to rajd organizowany dopiero od 2008 roku, jego trasy mogą ulec zmianie, jednak zawsze przebiegać będą przez Łukowe i Roztoki Dolne.
Rajdy sportowe, oparte na rywalizacji, ustępują jednak popularnością rajdom rekreacyjnym - oferta podkarpackiego w tym względzie jest wyjątkowo bogata.
Idealną scenerię dla konnych rajdów stanowią Bieszczady i Beskid Niski, nic więc dziwnego, że tu organizowane są szczególnie interesujące przedsięwzięcia. Od wiosny do jesieni Łemkowskie Rajdy Konne proponuje Zakład Doświadczalny w Odrzechowej- na koniach huculskich. Warunki dostosowywane są do umiejętności uczestników, a trasy prowadzą przez pełne uroku i dzikie ostępy Beskidu.
Wyprawy przez najcenniejsze tereny Bieszczadzkiego Parku Narodowego organizuje Zachowawcza Hodowla Konia Huculskiego w Wołosatem - na zamówienie lub na zasadzie kompletowania uczestników w dowolnych terminach (obok wspomnianych wyżej rajdów są to np. wycieczki „Hucułem do szałasu na Beniowej” czy „Wokół Połoniny Caryńskiej”).
Rajdy w najpiękniejsze a nierzadko i najdziksze partie Bieszczadów i Beskidu Niskiego, organizuje także kilkanaście prywatnych ośrodków jeździeckich. Szczególnym uznaniem cieszą się wśród entuzjastów konnej turystyki oferty afiliowanych przy Zarządzie Głównym PTTK Ośrodków Górskiej Turystyki Jeździeckiej. Ich wspólna inicjatywa to Rajd Kadrowy Przewodników Górskiej Turystyki Jeździeckiej, bijący rekordy frekwencji.
Reasumując- można wziąć udział w długich rajdach wieloetapowych i krótszych weekendowych, czy wręcz jednodniowych wycieczkach konnych. Dla tych, którzy chcą zażyć prawdziwie surowych górskich warunków stworzono tzw. rajdy gwiaździste – codzienne wypady w najdziksze tereny z bazy (np. w bieszczadzkiej Polanie czy w beskidzkich Polanach Surowicznych – jednej z charakterystycznych dla Łemkowszczyzny „wsi, których już nie ma”). Ciekawą ofertą są również rajdy na oklep (Polana), a dla prawdziwych „twardzielek i twardzieli” ośrodek „U Prezesa” przygotował rajdy traperskie – kilkudniowe wyprawy z noclegami pod gołym niebem.
Długodystansowej konnej przygody można też zaznać w północnej- nizinnej części województwa – oferują ją ośrodki jeździeckie w Zabajce, Julinie czy Weryni.
Ponadto, wejście Polski do strefy Schengen umożliwiło organizowanie transgranicznych rajdów konnych przez Karpaty. Póki co, przetarty został szlak przez Słowację na Węgry. Planowany jest także rajd do Rumunii.

SZLAKI KONNE
Najintensywniej turystyka jeździecka rozwija się w górach, dlatego też, że w górskiej południowej części podkarpackiego znajdziemy wyznaczone szlaki konne. Oznakowane są one zgodnie z przyjętym przez PTTK standardem szlaków konnych - białym kwadratem z umieszczonym pośrodku pomarańczowym kołem.
Centralne miejsce zajmuje Transbeskidzki Szlak Konny, prowadzący przez wszystkie partie Beskidów – od Brennej w Beskidzie Śląskim aż po Wołosate w Bieszczadach (najdłuższy szlak konny w kraju - liczy 600 km). Podzielony został na 14 etapów, odpowiadających trasie jednodniowej jazdy stępem. Początek i koniec odcinka, jest z reguły wyznaczony w Ośrodku Górskiej Turystyki Jeździeckiej (OGTJ).
Drugi szlak konny, to Bieszczadzki Szlak Konny PTTK, prowadzący z Woli Michowej (OGTJ „Latarnia Wagabundy”) także do Wołosatego. On również został podzielony na mniejsze odcinki i poprowadzony tak, aby umożliwić nie tylko emocjonującą jeździecką wyprawę ale i poznanie przeszłości i teraźniejszości Bieszczadów, zaklętych w dziedzictwie kulturowym i przyrodniczym.

IMPREZY CYKLICZNE
Atrakcyjność województwa podkarpackiego wśród miłośników koni utwierdzają organizowane tu „końskie” imprezy cykliczne. Ich terminy przypadają przede wszystkim na okres wakacyjny, stanowiąc ważny argument na rzecz wyboru naszego regionu jako miejsca wypoczynku.
Do słynnych ongiś w całych Karpatach targów nawiązują doroczne Targi Końskie w Lutowiskach (lipiec) - impreza, którą tworzą nie tylko aukcje koni, ale także zawody jeździeckie, parady oraz prezentacje wyrobów rękodzieła. W tle przepiękna muzyka regionu oraz karpackie jadło.
Swoistą „klamrę”, spinającą początek i koniec sezonu stanowi atrakcyjna i unikatowa propozycja Zakładu Doświadczalnego w Odrzechowej – konne przepędy stada bydła przełomem Wisłoka z Rudawki Rymanowskiej do Polan Surowicznych: Wypęd Bydła na letnie pastwiska w maju oraz Spęd Bydła jesienią oraz Wypęd i Spęd Ogierków Huculskich. Biorąc w niej udział, można spróbować życia w siodle, w jednej z najpiękniejszych i najdzikszych podkarpackich scenerii. Uwaga dla gości przygotowuje się wyłącznie10 miejsc!
Zupełnie odmienny charakter ma organizowana dorocznie przez odrzechowski Zakład Doświadczalny impreza pn. „Pożegnanie wakacji w Rudawce Rymanowskiej”- (ostatni weekend sierpnia). W piknikowej atmosferze i folkowej oprawie, przy aromacie wyśmienitego karpackiego jadła, odbywa się m.in. „Regionalny Czempionat Konia Huculskiego”, na który składają się: ocena hodowlana dokonywana przez profesjonalną komisję, próba wytrzymałościowa oraz szczególnie widowiskowa – „ścieżka huculska”. Nie brakuje również konkursów, zabaw i najróżniejszych innych atrakcji.
Kilkanaście dni później w Jaśle odbywa się „Piknik z Konikiem Polskim”, poświęcony innej tradycyjnej i starej rasie, wywodzącej się od słynnego tarpana. Impreza łączy w sobie charakter festynu z oceną prezentowanych koni, pochodzących z najlepszych hodowli. Nie brakuje również elementów rywalizacji, które stanowią: konkurs „Na Jasielskiej Ścieżce Konika Polskiego”, skoki przez przeszkody oraz szczególnie atrakcyjna dla publiczności konkurencja - powożenie zaprzęgami dwukonnymi. Do tego jadła, napitku, muzyki i najróżniejszych produktów lokalnych bez liku.
Miłośnicy hodowli koni powinni pamiętać także o rozlicznych przeglądach, wystawach i pokazach, jak dębickie Pokazy Konne (lipiec), Przegląd Ogierów Zimnokrwistych w Oleszycach (lipiec), strzyżowska Agromania (sierpień) czy Wystawa Ogierów Zimnokrwistych w Zabajce, łączona z Zawodami Zaprzęgów Parokonnych (październik). Zwolennicy hucułów nie mogą na pewno przegapić Zajazdu Huculskiego w Hawłowicach (lipiec) czy Bieszczadzkiego Czempionatu Koni Huculskich w Polanie (sierpień).
Wszechstronny Konkurs Konia Wierzchowego (WKKW) to uniwersalna i olimpijska dyscyplina jeździecka, Wszechstronny Konkurs Konia Bieszczadzkiego (WKKB) to impreza jeszcze nie olimpijska, ale już doceniana przez przyjezdnych i miejscowych wielbicieli koni. WKKB trwa całe lato, a wpisane w jego kalendarz miejsca to Łukowe, Lesko (Posada Leska), Dołżyca oraz Srogów. Stanowi połączenie sportowej rywalizacji, przeglądów hodowlanych oraz cyklu plenerowych festynów – wszystko w prawdziwie bieszczadzkim klimacie, z nieodzowną strawą dla ciała i ducha.
Jeśli ktoś poszukuje szczególnie mocnych doznań, polecamy Bandę Krzycha. Ta słynna już w Bieszczadach kilkuosobowa bandycka kompania specjalizuje się w konnych napadach na turystów, zwłaszcza podróżujących kolejką wąskotorową (Banda napada wyłącznie na grupy zorganizowane, po wcześniejszym zamówieniu).