Projekt Karpackie Niebo

OPIS PROJEKTU

Projekt „Karpackie Niebo. Rozwój produktów turystycznych związanych z astronomią na terenie polsko-słowackiego pogranicza” ma na celu rozwój turystyki w regionie polsko-słowackiego pogranicza, a szczególnie w jego środkowo-wschodniej części. Skupia się na tworzeniu i promocji nowych produktów turystycznych związanych z turystyką niszową (przyjazną środowisku) jaką jest turystyka związana z astronomią, obserwacją naturalnej przyrody, czy turystyką związaną z dziedzictwem przemysłowym i naukowym regionu oraz na tworzeniu infrastruktury turystyczno-astronomicznej wpierającej te produkty.

Obszary na których realizowany będzie projekt Karpackie Niebo, zarówno po stronie polskiej jak i po stronie słowackiej, posiadają duży, lecz niewykorzystany potencjał turystyczny. Liczba turystów odwiedzających obszar Wschodniej Słowacji, Beskidu Niskiego, Beskidu Wyspowego jest dużo mniejsza niż w sąsiadujących regionach Tatr polskich i słowackich, Beskidu Sądeckiego czy dużych miast: Krakowa, Preszowa, Popradu, Nowego Sącza.

Turyści, jak również część mieszkańców regionu nie wiedzą wiele o istniejących atrakcjach turystycznych (np. o obserwatorium astronomicznym na Przełęczy Kolonickiej k/Sniny, dysponującym największym w tej części Europy teleskopem o średnicy 1m).

Obszar wschodniej części polsko-słowackiego pogranicza ma doskonałe warunki do rozwoju astronomii i turystyki związanej z astronomią. Brak infrastruktury, postrzegany przez mieszkańców jako duża wada regionu, spowodował że niebo jest ciemne, nie zanieczyszczone niepotrzebnymi światłami. Tę wadę można jednak wykorzystać jako zaletę i motor rozwoju regionu, właśnie przez rozwój turystyki niszowej – związanej z astronomią, obserwacją dzikiej przyrody, itp. Firmy turystyczne działające w regionie nie są jednak tego świadome.

Istniejąca infrastruktura związana z astronomią może stanowić dużą atrakcję turystyczną, była jednak budowana do celów naukowych i nie jest dostosowana do obsługi turystów. Brakuje jej zaplecza edukacyjnego (wyposażenie sal dydaktycznych, sprzęt astronomiczny do turystyki) i turystycznego (miejsca noclegowe w pobliżu obiektu, ścieżki turystyczne do obserwatoriów, tablice informacyjne, parkingi). W obiektach astronomicznych konieczne są nietypowe rozwiązania techniczne, szczególnie w obiektach służących turystyce. Wiedza projektantów i architektów w dziedzinie budowy obiektów astronomicznych nie jest zbyt duża, wybudowane obiekty często nie spełniają zakładanych, specjalistycznych funkcji, w tym funkcji turystycznych.

Rozwojowi turystyki związanej z astronomią przeszkadza również mała liczba tego typu obiektów po polskiej stronie granicy. W województwie podkarpackim istnieją tylko 2 działające obserwatoria szkolne w Lesku i w Krośnie. W Małopolsce i na w województwie śląskim funkcjonuje tylko kilka profesjonalnych obserwatoriów szkół wyższych (między innymi na górze Lubomir w Wiśniowej k/Dobczyc) i obserwatoriów szkolnych. Brak jest również wykwalifikowanej kadry, mogącej prowadzić zajęcia astronomiczne dla uczniów czy oprowadzać turystów.

ZADANIA PROJEKTU
Do najważniejszych zadań projektu w dziedzinie turystyki należą:
• Opracowanie, druk i rozpowszechnianie propozycji produktów turystycznych.
• Opracowanie, druk i rozpowszechnianie poradnika dla firm branży turystycznej z informacjami na temat nowych produktów turystycznych (związanych z astronomią) oraz możliwości ich wykorzystania.
• Udział w targach turystycznych w Katowicach i Bratysławie- promocja nowych produktów turystycznych adresowana do potencjalnych turystów.
• Organizacja dwóch 3-dniowych study-tour w regionie promujących nowe produkty turystyczne, dla podmiotów branży turystycznej oraz mediów z obu krajów.

PARTNERZY PROJEKTU
Partnerzy projektu są przedstawicielami różnych typów instytucji. Reprezentują samorząd lokalny, instytucje naukowe i szkoły oraz samorząd gospodarczy i organizacje pozarządowe.
Liderem projektu jest Vihorlatská hvezdáreň (Vihorlackie Obserwatorium Astronomiczne) w Humennem ( vihorlatobs1@stonline.sk, www.astrokolonica.sk).
Partnerami projektu są:
1. Neinvestičný fond Teleskop ze Sniny ( astromar@ke.telecom.sk ).
2. Gymnázium Snina ( gymsnek@isternet.sk ).
3. Východokarpatské združenie cestovného ruchu, ( vscr@stonline.sk )
4. Podduklianske osvetové stredisko vo Svidníku, ( astroroztoky@szm.sk )
5. Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Andersa w Lesku ( liceum@lo.lesko.pl )
6. Powiat Jasielski ( starosta@powiat.jaslo.pl )
7. Podkarpacka Izba Gospodarcza w Krośnie ( pig@pigkrosno.pl)
8. Gmina Wiśniowa ( info@ug-wisniowa.pl )

W ramach sieci instytucji astronomicznych w regionie współpracujemy jeszcze z:
- I Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w Krośnie
- Młodzieżowym Obserwatorium Astronomicznym w Niepołomicach

TEMATYKA PROJEKTU
Projekt wykorzystuje nowoczesne sposoby komunikacji oraz pracy grupowej i zdalnej, promuje wykorzystywanie tych sposobów przez amatorów astronomii, uczniów i pracowników instytucji zaangażowanych w projekt. Wzmacnia zainteresowanie otaczającym światem, a szczególnie naukami przyrodniczymi. Projekt wzmacnia również zainteresowanie środowiskiem naturalnym, ponieważ obserwacje astronomiczne wymagają dobrej pogody oraz czystego i ciemnego nieba. Jedna z konferencji projektowych poświęcona będzie ochronie środowiska w aspekcie zanieczyszczenia światłem i zapylenia, tworzeniu tzw. stref ciemnego nieba oraz nowoczesnym i ekologicznym technologiom oświetleniowym i grzewczym.

Projekt poprawia dostęp turystów, młodzieży i mieszkańców do atrakcji turystycznych jakimi są obiekty astronomiczne, tworzy nowe atrakcje, zapewnia dostęp do specjalistycznej wiedzy dla uczniów i nauczycieli szkół, wspomaga sektor turystyczny przekazując mu specjalistyczne informacje, wspomagając rozwój współpracy wewnątrz tego sektora oraz dostarczając nowych produktów turystycznych i promując te produkty wśród turystów.

Projekt „Karpackie Niebo” jest dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska - Republika Słowacka 2007-2013.